Hava Durumu
TR
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
TR
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

Asbest Nedir? Nasıl Zehirler?

Asbest, doğal olarak bulunmaktadır. Ayrıca ısıya, ateşe ve kimyasallara karşı dirençli olan bir mineral lif grubudur.

Haber Giriş Tarihi: 06.05.2024 16:41
Haber Güncellenme Tarihi: 06.05.2024 16:41
Kaynak: Haber Merkezi
Asbest Nedir? Nasıl Zehirler?

Asbest, doğal olarak bulunan ve ısıya, ateşe ve kimyasallara karşı dirençli olan bir mineral lif grubudur.

  • Geçmişte, dayanıklılık ve yalıtım özellikleri nedeniyle inşaat, tekstil ve gemi yapımı gibi birçok sektörde yaygın olarak kullanılmıştır.
  • Ancak asbest liflerinin solunması, asbestozis, mezotelyoma ve akciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
  • Bu nedenle, kullanımı birçok ülkede yasaklanmış veya ciddi şekilde kısıtlanmıştır.

Bu yazımızda, asbestin ne olduğunu, nasıl zehirlediğini ve asbest içeren ürünlere maruz kalma riskini nasıl azaltabileceğinizi inceleyeceğiz.

Kullanımı Ne Zaman Yaygınlaştı?

Asbest kullanımı ilk olarak antik Mısır'da ve Roma'da bina ve gemi yapımında görülmüştür. 19. yüzyılda, asbest liflerinin ısıya ve ateşe karşı dirençli olduğu keşfedildikten sonra kullanımı hızla arttı. 20. yüzyılın ortalarında, inşaat malzemeleri, tekstil ürünleri, yalıtım malzemeleri ve fren balataları gibi birçok farklı ürünün üretiminde yaygın olarak kullanılmaya başlandı.

Asbest Kullanımıyla İlgili Günümüzdeki Durum Nedir?

Asbestin insan sağlığına olan zararlı etkileri 1970'lerde keşfedilmeye başlanmıştır. Bu keşifler sonucunda, kullanımı birçok ülkede yasaklanmış veya ciddi şekilde kısıtlanmıştır. Türkiye'de de kullanımını sınırlayan yasal düzenlemeler bulunmaktadır.

Ancak bunu içeren birçok eski bina ve ürün hala varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle, maruziyet riski hala ortadadır.

Asbest Türleri Nelerdir?

Asbest lifleri, mineralojik özelliklerine göre iki gruba ayrılır:

Serpantin Grubu

  • Krizotil (Beyaz Asbest): En yaygın türüdür. Esnek ve dayanıklı bir yapıdadır. İnşaat malzemeleri, tekstil ürünleri ve yalıtım malzemelerinde kullanılmıştır.
  • Antofilit: Serpantin grubunun diğer bir türüdür. Daha az yaygındır ve krizotil'e kıyasla daha az tehlikelidir.

Amfibol Grubu

  • Amosit (Kahverengi Asbest): Sert ve kırılgan bir yapıdadır. İnşaat malzemeleri, yalıtım malzemeleri ve fren balatalarında kullanılmıştır.
  • Krosidolit (Mavi Asbest): En tehlikeli türüdür. Lifleri çok ince ve uzun olduğu için akciğerlere kolayca nüfuz edebilmektedir. Isı yalıtımında kullanılmıştır.
  • Tremolit: Daha az yaygındır ve amfibol grubunun diğer türlerine kıyasla daha az tehlikelidir.
  • Aktinolit: Doğada yaygın olarak bulunur, ancak asbest olarak kullanılmamıştır.

Farklı türleri, insan sağlığına farklı riskler oluşturmaktadır. Krosidolit gibi amfibol türleri, serpantin grubuna göre daha tehlikelidir. Çünkü amfibol lifleri daha ince ve uzun olduğu için akciğerlere daha kolay nüfuz edebilmekte ve daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Bunu içeren ürünler satın almadan veya kullanmadan önce, ürünün asbest içerip içermediğini kontrol etmek önemlidir. Çünkü bunu içeren ürünlere maruz kalma riskini azaltmak için gerekli önlemleri almak da önemlidir.

Asbest Nasıl Zehirler?

Asbest lifleri solunduğunda, akciğerlere ve diğer solunum organlarına yerleşirler. Zamanla, bu lifler akciğer dokusunda iltihaplanmaya, fibroza ve diğer hasarlara neden olabilmektedir. Bu hasarlar, asbestozis, mezotelyoma ve akciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Asbest Liflerine Maruz Kalma Yolları

  • Bunu içeren ürünlerin yıkılması veya onarılması sırasında oluşan toz ve parçacıkları solumak
  • Bunu içeren binalarda veya evlerde yaşamak veya çalışmak
  • Bunu içeren tekstil ürünlerini giymek
  • Bunu içeren fren balatalarına maruz kalmak

Bu Liflerin Vücuttaki Etkileri

  • Bu lifler, akciğerlerde iltihaplanmaya ve fibroza neden olabilmektedir. Fibroz, akciğer dokusunun sertleşmesi ve kalınlaşmasıdır. Bu durum, nefes almayı zorlaştırabilmekte ve akciğer fonksiyonlarını önemli ölçüde azaltabilmektedir.
  • Bu lifler, mezotelyoma adı verilen nadir bir kanser türüne neden olabilmektedir. Mezotelyoma, akciğerleri, göğüs duvarını ve karın zarı gibi organları kaplayan zarlarda oluşur.
  • Bu lifler, akciğer kanserine de yol açabilmektedir. Ayrıca, akciğer kanserinin en önemli risk faktörlerinden biridir.

Asbeste Bağlı Hastalıklar

  • Asbestozis: Akciğerlerde iltihaplanma ve fibroza neden olan bir hastalıktır.
  • Mezotelyoma: Akciğerleri, göğüs duvarını ve karın zarı gibi organları kaplayan zarlarda oluşan nadir bir kanser türüdür.
  • Akciğer kanseri: Asbest, akciğer kanserinin en önemli risk faktörlerinden biridir.

Maruziyetin Uzun Vadeli Sağlık Riskleri

Bu maruziyetin uzun vadeli sağlık riskleri arasında asbestozis, mezotelyoma, akciğer kanseri ve diğer solunum problemleri yer alır. Asbest hastalıklarının belirtileri maruziyetten yıllar sonra ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle, asbest maruziyeti geçmişi olan kişilerin düzenli olarak tıbbi kontrol yaptırmaları önemlidir.

Bu maruziyetin riskini azaltmak için gerekli önlemleri almak önemlidir. Bunu içeren ürünlerle çalışırken veya asbest içeren binalarda yaşarken veya çalışırken maske ve diğer koruyucu ekipmanlar kullanmak önemlidir. Ek olarak bunu içeren ürünleri yıkarken veya onarırken dikkatli olmak ve toz ve parçacıkların havaya yayılmasını önlemek için gerekli önlemleri almak da önemlidir.

Asbest Yönetmelikleri ve Önlemler

Türkiye'de Bununla İlgili Yasal Düzenlemeler

  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: Bu kanun, bunu içeren malzemelerle çalışma koşullarını ve çalışanların korunmasına yönelik gerekli önlemleri düzenler.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 17/5/2018 tarihli ve 30627 sayılı Atık Yönetimi Kanunu: Bu kanun, bunu içeren atıkların bertarafına ilişkin kuralları belirler.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı'nın 27/12/2013 tarihli ve 28965 sayılı Asbest Ve Asbestli Malzemelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelik, bunu içeren malzemelerle çalışmalarda çalışanların korunmasına yönelik sağlık ve güvenlik önlemlerini belirler.

Bunu İçeren Binalarda ve Yapılarda Alınması Gereken Önlemler

  • Bunu içeren binalarda veya yapılarda tadilat veya onarım yapmadan önce, bunu içeren malzemelerin olup olmadığı tespit edilmelidir.
  • Bunu içeren malzemelerle çalışma sırasında, gerekli koruyucu ekipmanlar (maske, eldiven, gözlük vb.) kullanılmalıdır.
  • Bunu  içeren malzemelerin sökümü veya onarımı, yetkili ve eğitilmiş personel tarafından yapılmalıdır.
  • Bunu içeren atıklar, belirlenmiş usullere göre bertaraf edilmelidir.

Asbest Maruziyeti Riskini Azaltmak İçin

  • Bunu içeren ürünlerle çalışırken veya asbest içeren binalarda yaşarken veya çalışırken maske ve diğer koruyucu ekipmanlar kullanmak önemlidir.
  • Bunu içeren ürünleri yıkarken veya onarırken dikkatli olmak ve toz ve parçacıkların havaya yayılmasını önlemek için gerekli önlemleri almak da önemlidir.
  • Bunu içeren ürünlere maruz kalma riski olduğunu düşünen kişiler, bir doktora danışmalıdır.

Bu, insan sağlığı için ciddi riskler oluşturan bir maddedir. Bunu içeren ürünlere maruz kalma riskini azaltmak için gerekli önlemleri almak ve bunu içeren ürünlerle çalışırken veya asbest içeren binalarda yaşarken veya çalışırken dikkatli olmak önemlidir.

Kaynak: Haber Merkezi

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.